skip to Main Content
Wim van der Brugghen: Lanarkia lanceolata, Onder-Siluur, Shiel Burn

Klik op de foto’s om ze te vergroten

Verhaal van Wim van der Brugghen

Lanarkia lanceolata, Onder-Siluur, Shiel Burn.

Begin jaren ’80  zocht ik haaientanden op de storthopen en in het afgegraven deel van de 4e Havendok Werken nabij Kallo, België. Bij het determineren van de haaientanden was de heer Maarten van den Bosch (Naturalis) zeer behulpzaam. Van hem heb ik dan ook veel geleerd. Toen hij hoorde dat ik regelmatig Schotland bezocht, zie hij:  ‘Als je daar bent (in Schotland) dan moet je eens uitkijken naar thelodonten, dat zijn primitieve haaien’. Wow, dat leek mij prachtig om zo’n oerhaai te vinden. De raadselachtige thelodonten hebben net als nu levende haaien een huidbedekking van vele duizenden tandschubben en er zijn andere gedeelde kenmerken, maar ook grote verschillen.

Na wat speurwerk vond ik uit dat de Shiel Burn in Lanarkshire één van de plekken is waar deze vissen aangetroffen kunnen worden (afb. 5). Intacte thelodonten zijn echter zeldzaam omdat deze dieren geen inwendig – of uitwendig skelet van hard weefsel hadden en de kleine tandschubben raakten snel uit hun verband, zodat van het kadaver meestal niet veel meer overbleef dan een hoopje tandschubben. Schaarse vondsten van intact materiaal liggen o.a. in het Museon te s’Gravenhage. Tijdens een bezoek  in september 1996 had ik direct beet. Ik vond een Lanarkia lanceolata waarvan tussen de staartvinnen een goed bewaard gebleven vinweb te zien is (afb. 1 en 4). Daar had ik nog niet van gehoord.

Tiiu Märss, de eerste auteur van ‘The Handbook of Paleoichthyology Volume 1b’, (afb. 2), contacteerde mij in 2005 met het verzoek of zij een afbeelding van die L. lanceolata voor het handboek mocht gebruiken. Blijkbaar heeft zij de foto in Grondboor en Hamer (no.2 2005) onder ogen gehad. De complete vis met de nog niet eerder gevonden intacte staart zouden prima in het handboek passen, schreef zij (afb. 3). Opmerkelijk was dat, nadat het boek was uitgekomen, ik verzoeken kreeg om het stuk te schenken én er werd flink wat geld voor geboden. Ik ben er niet op ingegaan omdat ik zelf nog steeds veel plezier aan deze 430 miljoen jaar oude vis beleef.

Back To Top